Home » Korte artikelen

Categorie: Korte artikelen

Zwangerschap en Vliegen

Blootstelling aan chemische stoffen

De gevolgen van blootstelling aan chemische stoffen tijdens de zwangerschap kunnen van persoon tot persoon sterk verschillen; sommigen ondervinden mogelijk geen negatieve gevolgen, anderen krijgen kinderen met aangeboren afwijkingen, weer anderen krijgen een miskraam of verliezen hun kind kort vóór of na de geboorte. Behalve blootstelling van de moeder kan ook blootstelling van de vader aan bepaalde chemische stoffen het risico op een miskraam vergroten vanwege verhoogde chromosoomafwijkingen in het sperma.

Chemische stoffen in verband met miskramen

Een analyse in 2006 van eerder onderzoek leverde het bewijs dat beroepsmatige blootstelling aan de volgende chemische stoffen het risico van een miskraam kon verhogen:

Giftige stoffen verstoren de natuurlijke werking van de hersenen

Over één gezondheidsrisico als gevolg van chemische blootstelling is men het in de medische wereld tegenwoordig wel eens – de invloed op de hersenontwikkeling bij kinderen. Volgens een studie uit 2006 door het Center on the Developing Child  aan de Harvard Universiteit in Cambridge, MA, kunnen bepaalde giftige chemische stoffen de natuurlijke werking van genen, proteīnen en andere kleine moleculen in de hersenen verstoren.

In 1993 veronderstelde een rapport van the National Research Council getiteld “Pesticides in the Diets of Infants and Children” voor het eerst dat kinderen, met name de zich ontwikkelende foetus, aanzienlijk gevoeliger zijn voor giftige chemische stoffen dan volwassenen.

Diverse studies ondersteunen deze ontdekking. Vorig jaar rapporteerde Medical News Today over een studie door the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists in het Verenigd Koninkrijk, die zwangere vrouwen waarschuwde om op te passen voor onbedoelde blootstelling aan chemische stoffen, omdat dit de gezondheid van hun ongeboren kind in gevaar kan brengen. (bron: ©medicalnewstoday)

Autism Spectrum Disorder and Particulate Matter Air Pollution before, during, and after Pregnancy: Conclusies : Verhoogde blootstelling van de (aanstaande) moeder aan PM2.5 (fijnstof) tijdens de zwangerschap, vooral tijdens de laatste 3 maanden, werd in verband gebracht met een verhoogde kans op ASD voor het kind. “A Nested Case–Control Analysis within the Nurses’ Health Study II Cohort”.

Birth Defects due to Harmful Chemicals

Even before Conception Parent’s Exposure to Common Chemicals can Affect Baby

Potential Dangers Of Being Exposed To Air Pollution During Pregnancy

Bij een pasgeborene zijn de hersenen, het zenuwstelsel en de organen nog volop in ontwikkeling. Bij blootstelling aan bv. pesticiden kunnen de nog niet volgroeide lever en nieren van de baby die stoffen nog lang niet zo goed verwijderen als de lever en nieren van een volwassene.

Maricel Maffini, Ph.D., een milieu gezondheidsconsultant die niet bij het onderzoek betrokken was, zegt hierover: “…het levert nog meer bewijs dat we moeten nadenken over de gevolgen van chemische belasting, niet alleen voor onszelf, maar ook voor de volgende generaties.”
Wanneer ouders blootgesteld worden aan chemische stoffen, kan dat ook gevolgen hebben voor de epigenetica, de signalen die bepaalde genen aan- of uitzetten. Deze patronen kunnen later veranderingen teweegbrengen bij het doorgeven van genen aan het nageslacht. (bron: ©healthline)

Vliegt u beroepsmatig?

Vruchtbaarheidsproblemen

Als u plannen hebt om een gezin te stichten of uit te breiden, kunt u maar beter voorzichtig zijn wat voor lucht u inademt. Diverse studies hebben aangetoond dat luchtvervuiling bijdraagt aan verlaagde vruchtbaarheid, zowel bij mannen als bij vrouwen. Sommige onderzoeken brengen luchtvervuiling ook in verband met miskramen.  Verscheidene stoffen waarvan bekend is dat ze voorkomen in b.v. Bleed Air zijn hormoonontregelaars! Voortdurende blootstelling aan lage concentraties van zulke stoffen aan boord van vliegtuigen kan dit soort gevolgen hebben!

(bron: www.aerotoxic.org, vert. AvdK)

Neurologische Klachten

Als gevolg van het vliegen kunnen diverse klachten voorkomen.

Het begint vaak met:

  • Vermoeidheidsklachten
  • Hoofdpijn
  • Neurologische klachten

Andere veel voorkomende klachten zijn:

  • Geheugenverlies
  • Concentratieverlies
  • Spierzwakte
  • Tremoren
  • Onscherp zien
  • Misselijkheid
  • Vertigo
  • Duizelgheid
  • Tinnitus
  • Hoesten
  • Keelpijn
  • Diarree
  • Oogirritatie
  • Koude handen en voeten
  • Ademhalingsproblemen

Daarnaast komen er nog andere, vaak vage klachten voor die niet direct thuis te brengen zijn.

Stichting Fly Aware verdiept zich onder andere in deze problematiek. We willen graag een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van een betrouwbare test, die blootstelling aan- en eventuele schade door organofosfaten eenduidig aantoont.

Verder concentreren wij ons op het delen van informatie over behandelprotocollen voor mensen die vanwege neurologische klachten niet goed kunnen functioneren.

Stichting Fly Aware is ook actief op het gebied van preventie. Wij bieden goede voorlichting en advies ter voorkoming van medische klachten ten gevolge van uw vliegreis.

Koolmonoxide in de Cabine

Ontstaan van koolmonoxide (CO)

Bij de verbranding van koolwaterstofverbindingen (zoals olie, benzine of kerosine) ontstaan als eindproducten koolzuurgas (CO2) en water (H2O), mits er voldoende zuurstof aanwezig is voor een volledige verbranding. Als daarvoor echter te weinig zuurstof aanwezig is, dan is er sprake van een onvolledige verbranding. Hierbij ontstaat er ook koolmonoxide (CO), een kleurloos, reukloos en giftig gas.

Gevaren van CO

Het probleem van CO in de lucht die ingeademd wordt, is dat CO veel makkelijker in het bloed wordt opgenomen dan zuurstof (O2). Hierdoor verdringt de CO als het ware de O2 in de ademlucht, waardoor er in het lichaam een zuurstoftekort ontstaat. Bovendien wordt de opgenomen CO moeilijk en relatief langzaam weer afgestaan, zodat het zuurstoftekort ook maar langzaam weer wordt afgebouwd. Bij lage concentraties van CO ontstaan er klachten als hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid en concentratieverlies. Bij hogere concentraties is het zelfs dodelijk. De griepachtige klachten die bij CO-vergiftiging vaak ontstaan worden zelfs door (huis)artsen vaak niet direct als CO vergiftiging herkend, wat tot levensbedreigende situaties kan leiden. In Nederland komen jaarlijks enkele honderden mensen in het ziekenhuis terecht als gevolg van CO-vergiftiging door bv. vervuilde schoorsteenkanalen of slecht onderhouden CV-installaties.

Campagne brandweer voorjaar 2018

In februari 2018 is de Nationale Brandweer een campagne gestart om mensen te wijzen op het belang van voorzorgsmaatregelen zoals het ophangen van CO-detectors en tijdig onderhoud aan verwarmingsapparaten, maar ook om (huis)artsen bewuster te maken van de risico’s van CO-vergiftiging.

CO in vliegtuigen

Ook aan boord van vliegtuigen komt CO helaas regelmatig voor, het is één van de gassen die de cabinelucht sterk verontreinigen bij een Fume Event. De lucht voor de cabine wordt afgetapt van de compressoren van de motoren. Daarbij wordt de lucht verhit tot zo’n 400ºC. Ook de (olie)verontreinigingen die in diezelfde lucht terecht komen worden tot die temperaturen verhit, waarbij onvolledige verbranding/pyrolyse optreedt en dus CO ontstaat, naast een breed scala aan andere giftige stoffen.

Zelf meten aan boord?

Cambridge Mask
Cambridge Mask “Sky Mask”

Waar het meten van de vele giftige verbrandingsproducten die in de cabinelucht voorkomen lastig is en specialistische apparatuur vereist, is een CO-meter goedkoop en makkelijk verkrijgbaar. En ook al zal de meting met bv. een eenvoudige, draagbare CO-meter nooit een officiële erkenning krijgen, de aangegeven waarde kan wel degelijk een aardige indruk geven van de mate van vervuiling van de cabinelucht. Men kan er immers redelijk vanuit gaan dat op momenten dat er veel CO gemeten wordt, er waarschijnlijk ook veel andere giftige stoffen aanwezig zijn.

Beschermend masker

Als men dan op momenten dat de CO-meter een hogere waarde aangeeft (wat typisch voorkomt tijdens het starten van de motoren, tijdens de start/klim en tijdens de daling/landing) een beschermend masker draagt (bv. van Cambridge Masks ), dan kan men de risico’s van verontreinigde cabinelucht toch al aardig beperken.

Bleed Air

Vervuilde lucht door Bleed Air

Het Bleed Air systeem voorziet de airconditioning en de drukcabine van een vliegtuig van lucht. Deze lucht wordt afgetapt van compressor, het voorste deel van de motoren. De afdichting in de lagers (labyrinth afdichting) laat echter altijd enige olielekkage toe, zelfs bij een perfect onderhouden motor! Dit gebeurt vooral bij grote veranderingen in “power setting” (bv. bij de start, de klim en de daling). Het gevolg is dat rook en verbrande/oververhitte oliedampen via het airconditioning systeem in de cabine en cockpit kunnen doordringen. Tijdens een zgn. Fume Event komen er nog veel meer oliedampen vrij.

Deze vervuilde lucht komt vervolgens zonder enige vorm van filtering de cabine in. Luchtvaartmaatschappijen schermen in dit verband weliswaar vaak met de aanwezige HEPA filters, maar die filteren tot op heden uitsluitend de gerecirculeerde lucht, lucht die wordt hergebruikt nadat die al eens door de cabine is gegaan. Bovendien bevat het merendeel van de HEPA filters nog steeds geen actieve koolstoffilters, waardoor ze niet in staat zijn om de aanwezige oliedeeltjes (Volatile Organic Components) uit te filteren. De lucht aan boord van vliegtuigen vormt daarmee een ernstige bedreiging voor de gezondheid van bemanning en passagiers.

 

Bij bemanningsleden wordt regelmatig een divers patroon van gezondheidsklachten aangetroffen. Met name na fume events, waarbij stank (“natte hond” of “vuile sokken” lucht) en rook in de cabine optreden als gevolg van bv. olielekkages in het Bleed Air systeem. De acute symptomen bij ernstige fume events vertonen veel overeenkomsten met de symptomen die optreden na blootstelling aan koolmonoxide, formaldehyde en soortgelijke stoffen. Dezelfde symptomen komen ook voor na langdurige blootstelling aan lage concentraties van deze vervuilde lucht (zgn. Long Term Low Level Exposure).

Organische Fosfaten

Het organofosfaat tricresylfosfaat (TCP) en zijn isomeren die voorkomen in verbrande olie, veroorzaken chronische problemen voor het centraal zenuwstelsel in het menselijk lichaam. Naast deze TCPs ontstaan er bij verhitting van de olie door zgn. pyrolyse nog vele andere giftige stoffen. De mix van al deze stoffen is mogelijk nog vele malen schadelijker dan de afzonderlijke stoffen. Dit kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, die met name tot uiting komen in de motoriek, de geheugenfunctie en de coördinatie.

Drinkwater aan Boord

Drinkwater kwaliteit


De kwaliteit van het drinkwater aan boord van vliegtuigen is regelmatig onderwerp van discussie. De meeste zorg lijkt de aanwezigheid van (bv. E-coli) bacteriën te baren, naast schimmel- en algengroei in de voorraadtanks en leidingen aan boord.

Luchtvaartmaatschappijen verzekeren steevast dat het drinkwater aan boord veilig is om te drinken en onderworpen wordt aan diverse kwaliteitscontroles, maar ze zijn beduidend minder scheutig met informatie over de tijd die verloopt tussen grondige schoonmaakbeurten van tanks en leidingen. Wel worden er diverse chemicaliën aan het water toegevoegd om schimmels en bacteriën te doden, waaronder Chloorverbindingen. Het is dan ook niet zo vreemd dat met name een kopje thee aan boord een behoorlijke bijsmaak heeft. Voor koffie geldt dat ook, zij het in mindere mate doordat koffie zelf een meer overheersende smaak heeft dan thee. Het is dan ook niet voor niets dat veel cabine bemanningsleden voor zichzelf uitsluitend flessenwater gebruiken om thee te maken…

Enkele citaten van het internet:

  • “Uit een Amerikaans onderzoek uit 2009 blijkt dat bij een op de zeven vliegtuigen het drinkwater besmet is met E. coli. Deze bacterie is een belangrijke veroorzaker van voedselvergiftiging. De bewering dat je moet oppassen bij het drinken van water in het vliegtuig is dus zeker niet ongegrond.”
    (Bron: de Telegraaf, 2014)
  • “Meervoudig onderzoek wees uit dat het vliegtuigwater vol bacteriën zit. Het is zelfs bevestigd door de Environmental Protection Agency en the Wall Street Journal. En als het water niet schoon is, dan geldt dat ook voor de koffie. Gewoon een flesje bestellen, of een blikje cola, dan heb je van die bacteriën sowieso geen last.”
    (Bron: Amayzine)

Klik voor meer info op de volgende links:

Een andere (wellicht minder bekende) reden waarom het gebruik van drinkwater aan boord niet aan te bevelen is, is het feit dat de watertanks zich in het vrachtruim onder de passagierscabine bevinden. Om het water naar de tappunten in de cabine te brengen wordt echter geen gebruik gemaakt van bv een elektrische pomp. In plaats daarvan wordt het hele systeem onder druk gezet met behulp van… Bleed Air! Dit is een goedkope en effectieve manier, waar echter wel een groot bezwaar aan kleeft: deze lucht komt, net als de lucht van de airco, rechtstreeks en ongefilterd van de motoren (behalve bij de B787) en is dus altijd verontreinigd met o.a. oliedampen. Het water dat u aan boord drinkt zit vaak behoorlijk lang in de tanks voor het gebruikt wordt, en is dus ook continu in direct contact met deze vervuilde lucht.

Iemand nog een kopje koffie?…

Motorolie

Motorolie in straalmotoren


Aan de motorolie die in een straalmotor gebruikt wordt worden zeer hoge eisen gesteld. Deze olie moet zijn werk doen over een bijzonder groot temperatuurbereik: op de normale vlieghoogte voor straalvliegtuigen (10-12 km) is de temperatuur van de buitenlucht (en dus aan de voorkant van de motor) normaliter zo’n -50º tot -60º C, terwijl de temperatuur binnen in de motor gemakkelijk kan oplopen tot ruim boven de 400º Celsius. Een “normale” smeerolie zoals die bv. in uw auto gebruikt wordt kan zulke extreme temperatuurwisselingen absoluut niet aan.

Organofosfaten

Voor dit doel zijn er daarom speciale synthetische oliën ontwikkeld, met diverse chemische toevoegingen (“additives”) om te zorgen dat ze over het gehele temperatuurbereik goed kunnen blijven werken. Die chemische toevoegingen vormen echter een serieus probleem, omdat dit hoog-giftige stoffen betreft. Met name de zgn. Organofosfaten vormen een enorme bedreiging voor de gezondheid, want zij behoren tot de giftigste chemische verbindingen die er zijn. Chemisch gezien zijn ze directe familie van bv. zenuwgassen zoals Sarin (o.a. gebruikt bij de aanslag op de metro in Tokyo in 1995). Ook in verschillende landbouwbestrijdingsmiddelen (zoals bv. “Roundup”) worden dergelijke stoffen toegepast. Directe of indirecte blootstelling aan deze stoffen levert grote risico’s op voor de gezondheid, zij tasten met name het centrale- en het perifere zenuwstelsel aan. Niet voor niets vermelden de fabrikanten dan ook op de blikken olie de ernstige waarschuwing om inademing van de oliedampen te vermijden.

Olie lekkage

Uiteraard is het de bedoeling dat de gebruikte smeerolie in de motor blijft om daar zijn werk te doen. Rond de lagers zitten daarvoor afdichtingen om de olie binnen te houden. Dat blijkt echter niet voor 100% te lukken, zelfs niet bij nieuwe en goed onderhouden motoren. De afdichtingen zijn van het zgn. Labyrinth-type. Inherent aan het ontwerp van deze afdichtingen is dat ze altijd (een klein beetje) olie laten ontsnappen. Dit gebeurt vooral bij zgn. power transients, als er ineens meer of juist minder vermogen van de motor gevraagd wordt (bv. tijdens het starten van de motoren, de zgn. Take Off, het begin van de daling en de landing). Naarmate een motor “veroudert” zijn deze afdichtingen  daarnaast ook aan slijtage onderhevig, waardoor deze olielekkage geleidelijk nog toeneemt.

Bleed Air verontreiniging

De olie die hierbij “ontsnapt” komt als hele fijne deeltjes (zgn. Volatile Organic Components) terecht in de lucht die door de motor stroomt. Een deel van die lucht wordt vervolgens afgetapt om de drukcabine van lucht te voorzien. Ook deze zgn. Bleed Air wordt op deze manier dus verontreinigd met oliedeeltjes, waaronder genoemde Organofosfaten. Dit veroorzaakt vervuiling van de airconditioning kanalen, en ook van het gehele interieur van de cabine. Veegmonsters die in de cabine genomen worden vertonen dan ook regelmatig duidelijke sporen van deze Organofosfaten.

Fume Events

Bij zgn. Fume Events is er sprake van een technische storing, waarbij bv. een Labyrinth afdichting stuk gaat, waardoor er ineens veel meer olielekkage optreedt. Dit veroorzaakt dan de typische “natte hond” of “vuile sokken” geur die bij deze voorvallen vaak vermeld worden. Ook kan de vervuiling hierbij zichtbaar aanwezig zijn als “rook” of “nevel”. Inademing van deze vervuilde lucht kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid!

Reiniging van vervuilde Air Conditioning systemen

Vervuilde systemen

Nieuw airconditioning duct

De airconditioning systemen aan boord van vliegtuigen raken door het gebruik van Bleed Air in de loop der tijd steeds verder vervuild, met name door oliehoudende deeltjes (Volatile Organic Compounds of VOC’s). Deze hechten gemakkelijk aan de binnenkant van de buizen waar de lucht doorheen geleid wordt (airconditioning ducts). Bij een Fume Event is de concentratie van deze VOC’s nog vele malen hoger en neemt de vervuiling van het systeem al snel onaanvaardbare vormen aan. Aan de binnenkant van de airconditioning duct wordt dan een flinke vettige laag vuil afgezet. Als dit na het Fume Event niet grondig gereinigd wordt voordat het vliegtuig weer in gebruik genomen wordt, dan zorgt dit vervolgens weer voor extra vervuiling van de lucht die daar langs stroomt de cabine in. Als gevolg hiervan neemt de kans op herhaalde Fume Events, en  gezondheidsklachten bij passagiers en bemanning drastisch toe.

Voorschriften van de fabrikant…

Vervuild airconditioning duct
Vervuild airconditioning duct

Dit probleem van achterblijvende vervuiling is ook al jaren bekend bij de vliegtuig fabrikanten. En hoewel die niet staan te springen om hiermee naar buiten te treden, hebben zij wel onderhoudsvoorschriften opgesteld om dit te voorkomen. Een voorbeeld hiervan is deze In-Service Information brochure waarin Airbus voorschrijft dat na een Fume Event het gehele airconditioning systeem inwendig grondig gereinigd moet worden voordat het vliegtuig weer in dienst genomen mag worden. Dit is een arbeidsintensieve, en dus dure procedure. Voor een Airbus A320 neemt die al gauw 2-3 dagen in beslag, voor een A380 waarschijnlijk een veelvoud daarvan!

…worden niet opgevolgd

Helaas zien wij bij het merendeel van de Fume Event rapporten (o.a. op Aviation Herald) dat het betreffende vliegtuig al binnen enkele uren na een fume event het luchtruim weer kiest. Dat betekent dus dat de luchtvaartmaatschappij zich, ongetwijfeld vooral om kosten te besparen, niet aan de voorschriften van de fabrikant houdt. Veel maatschappijen passen in plaats daarvan een zgn. “Burn Out” procedure toe. Daarbij wordt het airconditioning systeem een tijdje op maximale temperatuur gedraaid om het “schoon te branden” met hete Bleed Air. Helaas is dit absoluut niet afdoende, omdat de vettige laag die hiermee wordt “weggebrand” in het eerste (warmste) deel van de ducts, een stuk verderop in de koelere delen weer wordt afgezet. Dit zorgt dus alleen maar voor verplaatsing van het vuil en extra ophoping in de koelere gedeelten. Het nog maar de vraag of het überhaupt wel mogelijk is om de luchtkanalen van binnen goed te reinigen. Op 28 januari 2020, kwam het Duitse TV-programma Report Mainz met een documentaire “Schadstoffen im Flugzeug”, waarin hierover sterke twijfels werden uitgesproken over dit onderwerp. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat op internet lijsten te vinden zijn met de registraties van vliegtuigen die keer op keer bij dit soort incidenten betrokken raken, met alle mogelijke gevolgen van verdergaande vergiftiging van passagiers en bemanning!

Hydraulische Olie

Hydraulische olie in de cabinelucht?

afb. Blik Skydrol
Skydrol 500, één van de meest gebruikte hydraulische vloeistoffen

Eén van de oorzaken van een Fume Event of geur incident is vervuiling van de cabinelucht door hydraulische olie. Deze bevat diverse schadelijke stoffen, waaronder het uiterst giftige tributyl phosphaat (TBP), dat vooral als vlamvertrager wordt toegepast. Als de olie sterk verhit wordt, dan ontstaan er door pyrolyse nog diverse andere, vaak giftige chemische verbindingen.

In 2013 is in Duitsland in opdracht van de overheidsinstantie BG Verkehr een onderzoek gedaan, de zgn. “Schindler study”. Hierbij werd bij meer dan 300 bemanningsleden binnen enkele uren na een Fume Event urinemonsters genomen. Hierin werden duidelijk hogere concentraties van o.a. TBP aangetroffen dan bij  een controlegroep van de gehele bevolking (zie pagina 7 van het document, onder “Methoden” en “Ergebnisse”). Men had echter geen idee hoe die hydraulische olie in de cabine terecht kwam…

Voorschriften Airbus

Bij fabrikant Airbus weet men kennelijk wel al jaren hoe dat kan gebeuren. In 2013 publiceerde Airbus in nummer 52 van hun magazine Fast  een uitgebreid artikel over preventieve maatregelen tegen vervuiling van de luchtkanalen aan boord met hydraulische- en motorolie. Airbus waarschuwt daarin nadrukkelijk dat de onderhoudsvoorschriften op dit gebied nauwkeurig opgevolgd moeten worden. Na een hydraulische- of motorolie lekkage moet de gelekte olie eerst grondig verwijderd en de oorzaken van de lekkage verholpen worden, en vervolgens moet het hele airconditioning systeem grondig worden gereinigd. Doet men dit niet goed of niet in de juiste volgorde, dan geeft dat “aanleiding tot terugkerende klachten over stank in de cabine”, aldus Airbus.

Landing Gear

Landing gear met olie lekkage
Landing Gear met lekkage

Op de foto links een wielpoot van een A320. Let op de zichtbare vervuiling met hydraulische olie die bij het in- en uitveren is gelekt. Tijdens de vlucht worden de wielen ingetrokken in de zgn. wheel well, die aan de onderkant afgesloten wordt met hydraulisch bediende wieldeuren. De gelekte olie is dan ook tijdens de vlucht verder gelekt op de wieldeur.

Wieldeur

Geopende wieldeur, nog helemaal nat van de olie
Geopende wieldeur, nog helemaal nat van de olie

De foto rechts toont de bijbehorende wieldeur, deze is nog helemaal nat van de olie. Maar dat is nog niet alles, want de olie is tijdens de vlucht verder naar buiten gestroomd, en door de luchtstroming langs de onderkant van de romp verder naar achteren…

APU luchtinlaat

APU luchtinlaat, met oliesporen
APU luchtinlaat, let op de oliesporen

… rechtstreeks naar de luchtinlaat van de APU, zoals op de foto links te zien is. Deze is daardoor sterk vervuild geraakt. De APU is een “hulpaggregaat”, een kleine turbinemotor die op de grond zorgt voor elektriciteit en… lucht voor de air conditioning. Deze APU werd zoals gebruikelijk na de landing gestart en gebruikt voor de luchttoevoer van de air conditioning. Een ernstig Fume Event was het directe gevolg.

A320 extra kwetsbaar voor vervuiling met olie

De Airbus 320-serie is opvallend vaak betrokken bij Fume Events. Eén van de oorzaken daarvan zou wel eens kunnen zitten in de locatie van de APU luchtinlaat. Bij de A320 (en ook bij andere Airbus modellen, zoals de A330 en A340) bevindt deze luchtinlaat zich (in tegenstelling tot bv een B737) onderaan de romp, onder de staart. Daarmee zit de luchtinlaat recht achter de wheel wells, de ruimte waarin de wielen tijdens de vlucht worden opgeborgen. In diezelfde wheel wells bevinden zich echter behalve het onderstel ook diverse onderdelen van de hydraulische systemen, zoals pompen en olie reservoirs. De onderkant van de wheel wells wordt normaliter afgesloten door de wieldeuren. Deze deuren worden hydraulisch alleen even geopend om de wielen op te halen na de start of uit te laten voor de landing. Als er nu tijdens de vlucht bv. als gevolg van overvulling van het reservoir, hydraulisch olie uit het systeem lekt, dan komt die op de wieldeur terecht en stroomt vervolgens naar buiten. De luchtstroming voert de olie dan langs de onderkant van de romp helemaal naar achteren af. Bij een A320 (en ook bij de A330/340) zit de APU luchtinlaat echter precies in de baan die de olie dan volgt en raakt daardoor snel vervuild. Als dan na de landing de APU wordt gestart en lucht gaat leveren voor de airconditioning, dan komt samen met de “frisse” lucht een flinke vlaag giftige dampen van (oververhitte) hydraulische olie mee de cabine in. En ziedaar, een Fume Event, met alle nare gevolgen van dien…
(bronvermelding: www.p-coc.comhttp://avherald.com)

Ototoxische stoffen en gehoorverlies

Gehoorschade door chemicaliën

Bepaalde chemische stoffen kunnen schade aan het gehoor en het evenwichtsorgaan veroorzaken. Dit zijn de zgn. ototoxische stoffen, en daar zijn er meer dan 200 van bekend. Het gaat dan bij voorbeeld om organische oplosmiddelen zoals koolstofdisulfide, methanol, styreen, tolueen, xyleen, etc. Maar ook koolmonoxide en zware metalen als arseen, broom, lood, mangaan en kwik hebben ototoxische eigenschappen. Ototoxische stoffen komen met name voor in bv. uitlaatgassen, oliedampen, sigarettenrook, plastic, verf, en pesticiden. En daarmee zijn ze waarschijnlijk ook mede verantwoordelijk voor een deel van de klachten die optreden bij het Aerotoxic Syndrome

 

Ook door bepaalde medicijnen

Ook sommige medicijnen bevatten ototoxische stoffen, en kunnen daardoor gehoorverlies, tinnitus (oorsuizen) of evenwicht stoornissen veroorzaken. Enkele voorbeelden van medicijnen waarin deze stoffen kunnen voorkomen: antibiotica, chemotherapie, Ibuprofen, aspirine, plastabletten. Vooral als men meerdere medicijnen gebruikt, kan daarom soms een aangepaste medicatie klachten als tinnitus aanzienlijk verminderen of zelfs wegnemen.

Extra schade door gecombineerde blootstelling

Het is wel algemeen bekend dat de blootstelling aan lawaai ook tot gehoorschade kan leiden. Deze gehoorproblemen worden echter nog extra versterkt als men tegelijkertijd ook wordt blootgesteld aan ototoxische stoffen. Zelfs wanneer zowel het lawaai als de chemische belasting binnen de aanbevolen grenzen blijven, kan de combinatie toch tot extra schade leiden. Dat kan variëren van tijdelijke doofheid, tinnitus of verstoord evenwicht tot ernstige, blijvende schade. Ook kunnen de ototoxische stoffen soms weer andere gehoorfrequenties aantasten dan het lawaai.

Blootstelling

De blootstelling aan chemische stoffen en lawaai gebeurt zowel thuis als op het werk. Werkzaamheden waarbij men wordt blootgesteld aan zowel chemicaliën als lawaai brengen daarbij extra risico mee. Denk hierbij aan: de bouw, brandweer, brandstof tanken bij vliegtuigen, de metaal, de olie industrie. Maar ook voor de frequent flyer kan zowel verontreinigde lucht als lawaai een rol van betekenis spelen.

Het belang van slaap

Niet alleen voor de rust

presentatie Jeff Iliff
Presentatie Jeff Iliff

Dat slaap belangrijk is voor je lijf om te herstellen van de alledaagse drukte, is algemeen bekend. Te weinig slaap heeft al gauw een negatieve invloed op je gevoel van welbevinden, en op je humeur.

Minder bekend is misschien dat slaap ook een belangrijke functie vervult om je hersenen te helpen ontgiften. Neurowetenschapper Jeff Iliff heeft hier baanbrekend onderzoek naar gedaan. In deze presentatie (2014) legt hij in begrijpelijke taal uit hoe dat in zijn werk gaat.

Het lymfesysteem

Het lymfesysteem heeft een belangrijke functie bij de afvoer van afvalstoffen uit het lichaam. Alle lichaamscellen krijgen hun voedingsstoffen aangevoerd door het bloed. De cellen halen hier hun energie uit, waarbij afvalstoffen ontstaan. Deze afvalstoffen worden door de cellen uitgescheiden en komen zo in de ruimte tussen de cellen terecht. Lymfevocht voert ze vervolgens af via de lymfekanalen. Daarna worden de afvalstoffen aan het bloed afgegeven, dat voor verder transport naar bv. de nieren zorgt.

Geen lymfekanalen in de hersenen

In het hersengebied bevinden zich echter geen lymfekanalen, en dat terwijl juist de hersenen veel energie verbruiken en dus ook relatief veel afvalstoffen produceren. Die moeten wel allemaal afgevoerd worden om het systeem soepel te laten werken. In deze presentatie wordt helder uitgelegd hoe dat in zijn werk gaat, en waarom slaap zo ontzettend belangrijk voor je is. Je kunt ook Nederlandse ondertiteling aanzetten. De moeite van het bekijken zeker waard!

Aerotoxic Syndrome

Bedenk bij dit hele verhaal dat een Aerotoxic Syndrome patient te maken heeft met grotere hoeveelheden gifstoffen die (tijdelijk) zijn opgeslagen in vetweefsel, o.a. de hersenen, omdat ze niet tijdig konden worden afgebroken en afgevoerd. Op een later tijdstip worden die gifstoffen dan weer omgezet en uitgescheiden door de cellen. Het door Jeff Iliff beschreven afvoersysteem moet dan zorgen voor de afvoer van die stoffen. Omdat dat systeem alleen goed functioneert tijdens de slaap, is het ook te begrijpen dat je vaak zo veel slaap nodig hebt tijdens het ontgiften.